Drewniane powierzchnie mogą znacznie różnić się między sobą. Sposób ich malowania zależy przede wszystkim od gatunku drewna, jego stanu oraz tego, czy znajduje się ono wewnątrz, czy na zewnątrz budynku. Wybór odpowiedniego produktu ma kluczowe znaczenie dla trwałości i wyglądu powłoki. W tym artykule odpowiadamy na pięć najważniejszych pytań dotyczących malowania drewna.
Co wyróżnia drewno jako podłoże?
Drewno ma szereg właściwości, które wpływają na przyczepność farby, trwałość powłoki oraz ilość produktu potrzebną do uzyskania odpowiedniego krycia. Najważniejsze z nich to porowatość, stabilność wymiarowa, twardość, struktura oraz zawartość garbników lub olejów. Właściwości te różnią się w zależności od gatunku drewna.
Porowatość
Porowatość określa liczbę i wielkość drobnych otworów oraz porów w strukturze drewna. Gatunki porowate, takie jak dąb czy meranti, pochłaniają więcej farby. W takim przypadku konieczne może być zastosowanie odpowiedniego gruntu i/lub kilku warstw nawierzchniowych.
Nawet w przypadku mniej porowatych gatunków, np. mahoniu, producent zaleca zastosowanie dwóch warstw wykończeniowych.
Stabilność wymiarowa
Stabilność wymiarowa określa, w jakim stopniu drewno kurczy się lub rozszerza pod wpływem wilgoci i zmian temperatury.
Konstrukcje wykonane z drewna o niskiej stabilności wymiarowej wymagają zastosowania elastycznej farby, która będzie pracować razem z podłożem i ograniczy ryzyko pękania powłoki.
Twardość
Twardość określa odporność drewna na wgniecenia i zarysowania.
Miękkie gatunki, takie jak sosna i świerk, wymagają bardziej elastycznej powłoki lub grubszej warstwy gruntu, aby zapewnić odpowiednią trwałość systemu malarskiego.
Twarde gatunki, np. teak i orzech, są bardziej odporne na uszkodzenia mechaniczne i wymagają mniejszej ochrony przed tego typu uszkodzeniami.
Struktura drewna
Struktura to widoczna i wyczuwalna powierzchnia drewna. Gatunki o wyraźnej, grubej strukturze, takie jak dąb czy daglezja, mogą wymagać zastosowania grubszej warstwy farby lub kilku warstw.
Gładkie gatunki, np. brzoza i topola, wymagają mniejszej ilości farby, ale odpowiedni grunt jest istotny dla zapewnienia dobrej przyczepności.
Zawartość garbników lub olejów
Garbnikami nazywamy naturalne związki chemiczne występujące w drewnie. Gatunki bogate w garbniki, np. dąb, mogą powodować przebijanie przebarwień przez powłokę, szczególnie w przypadku zastosowania gruntów lub farb na bazie wody.
W takiej sytuacji zalecane jest zastosowanie rozpuszczalnikowego gruntu izolującego.
Drewno zawierające dużo naturalnych olejów, np. teak, wymaga natomiast specjalnego gruntu zwiększającego przyczepność farby.
Czy można stosować farbę na bazie wody na drewnie?
To zależy od gatunku drewna. Poszczególne gatunki różnią się między innymi odpornością na działanie wody.
Drewno o wysokiej zawartości garbników lub olejów, takie jak dąb, nie powinno być bezpośrednio malowane farbą na bazie wody. Garbniki i oleje mogą reagować z wodą i przedostawać się przez powłokę, powodując plamy oraz przebarwienia.
Jeżeli dany gatunek drewna nie powinien być bezpośrednio malowany produktem wodnym, należy zastosować odpowiedni produkt rozpuszczalnikowy. W większości przypadków najlepszym rozwiązaniem będzie grunt, który oprócz poprawy przyczepności zapewnia również dodatkową izolację podłoża.
Czy stosować farbę tworzącą powłokę, czy produkt bezpowłokowy?
Farba tworząca powłokę po wyschnięciu tworzy na powierzchni materiału szczelną warstwę, która chroni podłoże przed wpływem czynników zewnętrznych.
Większość gatunków drewna wymaga zastosowania produktu tworzącego powłokę, jednak wybór konkretnego rozwiązania zależy między innymi od tego, czy drewno znajduje się wewnątrz, czy na zewnątrz budynku.
W przypadku drewna stosowanego na zewnątrz szczególnie istotne są wilgoć i zmiany temperatury. Drewno kurczy się i rozszerza w zależności od warunków atmosferycznych.
Jeżeli na niestabilnym wymiarowo drewnie, np. konstrukcji ogrodowej wykonanej z miękkiego drewna, zastosowana zostanie zbyt twarda powłoka, może ona stosunkowo szybko zacząć pękać. Dlatego w przypadku drewna zewnętrznego ważna jest odpowiednia elastyczność farby.
Czy malowanie drewna wewnątrz i na zewnątrz różni się?
Zdecydowanie tak.
Drewno wewnątrz budynku jest narażone na znacznie bardziej stabilne warunki temperatury i wilgotności. Drewno znajdujące się na zewnątrz musi natomiast radzić sobie z działaniem:
- promieniowania UV,
- deszczu,
- wiatru,
- wilgoci,
- dużych różnic temperatur.
Dlatego malowanie drewna wewnątrz i na zewnątrz wymaga innego podejścia oraz zastosowania odpowiednich produktów.
W przypadku drewna zewnętrznego elastyczność powłoki ma szczególne znaczenie, ponieważ musi ona pracować razem z podłożem podczas jego kurczenia i rozszerzania.
Jakie produkty Zinsser najlepiej stosować do drewna?
Drzwi wewnętrzne z dębu, sosnowe ogrodzenie czy taras wykonany z teaku – wybór odpowiedniego produktu może wydawać się skomplikowany. W przypadku produktów Zinsser najważniejsze jest określenie gatunku drewna oraz tego, czy malowana powierzchnia znajduje się wewnątrz, czy na zewnątrz.
Malowanie drewna wewnątrz
Do miękkiego drewna stosowanego wewnątrz najlepszym rozwiązaniem jest Zinsser® B-I-N Aqua. Jest szczególnie odpowiedni do porowatych gatunków drewna. Blokuje przebarwienia powodowane przez garbniki, izoluje sęki i żywicę oraz pomaga przygotować podłoże pod kolejne warstwy.
W przypadku twardego drewna zalecany jest Zinsser® B-I-N.
Jako warstwę nawierzchniową można zastosować Zinsser® PermaWhite®, który łączy właściwości gruntu i farby nawierzchniowej oraz zapewnia trwałe, zmywalne, odporne na wilgoć i zarysowania wykończenie.
Malowanie drewna na zewnątrz
Do malowania zewnętrznych powierzchni drewnianych najlepszym wodnym rozwiązaniem Zinsser jest Zinsser® Allcoat Exterior.
Produkt łączy właściwości gruntu i farby nawierzchniowej. Charakteryzuje się większą elastycznością niż tradycyjne lakiery i inne produkty regulujące wilgotność. Dzięki temu nie pęka podczas kurczenia i rozszerzania się drewna.
Polecane produkty Zinsser
ZINSSER® COVER STAIN®
- szybkie schnięcie – możliwość ponownego malowania w czasie krótszym niż 2 godziny,
- przeznaczony do powierzchni wewnętrznych i zewnętrznych,
- wysoka siła krycia,
- blokuje większość plam, w tym plamy po nikotynie,
- doskonały do izolowania przebarwień powodowanych przez rozpuszczalne w wodzie garbniki występujące w cedrze i sekwoi.
ZINSSER® ALLCOAT EXTERIOR MATT
- doskonała trwałość koloru,
- odporność na warunki atmosferyczne,
- możliwość stosowania na różnych rodzajach powierzchni,
- elastyczna powłoka,
- możliwość ponownego malowania po 1 godzinie.
ZINSSER® ALLCOAT EXTERIOR SATIN
- doskonała trwałość koloru,
- odporność na warunki atmosferyczne,
- możliwość stosowania na różnych rodzajach powierzchni,
- elastyczna powłoka,
- możliwość ponownego malowania po 1 godzinie.
ZINSSER® PERMAWHITE MATT
- ochrona wyschniętej powłoki przed degradacją powodowaną przez grzyby,
- właściwości samogruntujące,
- dobra przyczepność do błyszczących i trudnych do malowania powierzchni,
- łatwa aplikacja,
- trwałe, zmywalne i odporne na wilgoć wykończenie,
- niski poziom zapachu,
- szybkie schnięcie,
- doskonała siła krycia,
- odporność na przywieranie zabrudzeń.
ZINSSER® PERMAWHITE SATIN
- ochrona wyschniętej powłoki przed degradacją powodowaną przez grzyby,
- właściwości samogruntujące,
- dobra przyczepność do błyszczących i trudnych do malowania powierzchni,
- łatwa aplikacja,
- trwałe, zmywalne i odporne na wilgoć wykończenie,
- niski poziom zapachu,
- szybkie schnięcie,
- doskonała siła krycia,
- odporność na przywieranie zabrudzeń.